Sizin Reklam Burada
Xəbər lenti
18-05-2022
BÜTÜN XƏBƏRLƏR

Azərbaycan və Astek dilindəki oxşarlıqlar nədir?!

Tarix: 09-03-2022 09:38     Baxış: 3556 A- / A+
Azərbaycan dili tipoloji cəhətdən aqqültinativ dil hesab olunur. Bizim dilin tipik əsas şərti budur ki, kök sabit qalır, lakin sözü dəyişmək istəyiriksə, sözün kökünə şəkilçi əlavə edirik.
Flektiv və digər dillərdə isə bu belə deyil, belə ki flektiv dillərdə söz kökdən dəyişər. Akademik Vladislav Markoviçin Nostratik dillər nəzəriyyəsinə görə qeyd edə bilərik ki, bütün dünya dilləri vahid bir dildən(ehtimallara görə aqqültinativ qədim türk dilindən) törəmişdir. Belə ki, bütün dillərdə və eyni zamanda astek və mayya dillərində belə tipoloji cəhətdən türk sözlərini tapmaq mümkündür. Məsələn:
Beş miqdar sayına nəzər yetirək.
Bu say rus dilində пять, ingiliscə Five, farsca pənç, latın dilində penta olaraq tələffüzü edilir. Bu sözlərə filoloq gözü ilə nəzər yetirsək aralarında bir əlaqə olduğunun şahidi olarıq.
Bu faktlar bizi onu söyləməyə əsas verir ki, yüksək ehtimal ilə bütün dillər əski türk dilindən törəmişdirlər. Hətta, qeyd etdiyimiz kimi uzaq Amerika qitəsindəki Astek və Mayya dillərində belə türk sözləri mövcuddur.
Buna misal olaraq yenə say sistemindən nümunə çəkmək olar. Belə ki, klassik Mayya dilində 3(üç) rəqəmi ux, 9(doqquz) rəqəmi isə boluun olaraq tələffüz olunur. Çox maraqlıdır, bu səsləndirmələr az da olsa, türk dilinə yaxınlıq təşkil edirlər.
Astek dilinə fikir verək:
Bu dildə bir(1) rəqəmi huk olaraq səsləndirilir. Belə ki, çox maraqlıdır ki, bu rəqəmin tərkibindəki hərflərin miqdarı 3-dür. Eynən, ingilis dilində one, ispan dilindəki uno rəqəmləri kimi. Bu rəqəmlərin arasında ən sərt formalı söz "bir" rəqəmidir. Məhz, nostratik dillər nəzəriyyəsinə görə də bütün dillər vahid sərt aqqültinativ dildən törəmiş, sonradan təmkilləşərək, indiki halda formalaşmışdır. Keçuan(ink) dilindəki sıra sayını düzəldən şəkilçiyə də diqqət yetirək. Belə ki, bizim dildəki "çi" şəkilçisi, keçuan dilində "niqin" şəkilçisidir. Məsələn ikinci sözü bu dildə iskay+ nigin olaraq düzəlir. Sözügedən bu faktorlar bizə onu söyləməyə əsas verir ki, bütün dillərdə qədim türk dilinə məxsus kəlmələr mövcuddur.

Tanrıverdi Əliyev 


Manevr.az








Adınız:*
E-Mail:
Şərhiniz:
  • winksmile
    laughing
    angry
Kodu yazın: *
yenilə, əgər kod görünmürsə



Çox oxunanlar




Son yüklənənlər


Axtarış

Reklam

İqtisadiyyat
Media
Ədəbiyyat
İdman
Kriminal
Şou-biznes
Elan
Yazarlar
Təqvim

«    May 2022    »
BeÇaÇCaCŞB
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031 
Sorğu


Portalımızı dəyərləndirin.



Çox oxunanlar

{sape_links}{sape_article}