Bakıda uşağını bağçaya göndərmək istəyən valideynlərin qarşısında ciddi seçim dayanır: dövlət bağçasında yer gözləmək, yoxsa ailə büdcəsinin böyük hissəsini özəl bağçaya xərcləmək? Paytaxtda bəzi özəl bağçaların aylıq ödənişi 400–600 manat olduğu halda, daha bahalı müəssisələrdə bu rəqəm 1500 manatı da keçir. Belə vəziyyətdə bir uşağın bağça xərci ailənin aylıq qazancına ciddi təsir göstərir.
Manevr.az lent.az-a istinadla xəbər verir ki, Bakıda özəl bağçaların qiymətləri yerləşdiyi əraziyə, tədris dilinə, iş saatlarına, qidalanmaya və əlavə xidmətlərə görə fərqlənir. Təhsil ekspertlərinin açıqlamalarında münasib qiymətli bağçalarda aylıq ödənişin 250–400 manatdan başladığı, orta seqmentdə 400–800 manat, daha bahalı müəssisələrdə isə 1000–1700 manata çatdığı bildirilir.
Bir uşağın bağça xərci ailə büdcəsini necə dəyişir?
Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına əsasən, 2026-cı ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycanda orta aylıq nominal əməkhaqqı 1173 manat təşkil edib. Bu göstərici vergilər və digər tutulmalardan əvvəlki məbləğdir. Deməli, aylıq 600 manatlıq bağça haqqı ölkə üzrə orta nominal maaşın təxminən 51 faizinə bərabərdir.
Bağça haqqının 1173 manatlıq orta nominal maaşda payı

Hesablamalar nümunə xarakterlidir. Qiymətlər bağçadan asılı olaraq dəyişir.
Məsələn, valideynlərdən biri 1000 manat maaş alırsa və uşağının bağçasına 500 manat ödəyirsə, qazancının yarısı yalnız bu xidmətə gedir. Ailənin kirayə, ərzaq, kommunal xidmət, geyim və nəqliyyat xərcləri isə hələ qarşıdadır. İki uşaqlı ailədə vəziyyət daha da çətinləşir. Hər uşağa 400 manat ödənildikdə aylıq bağça xərci 800, illik xərc isə 9600 manat edir.

Bağça haqqından başqa hansı ödənişlər var?

Valideynlərin diqqət yetirməli olduğu məsələlərdən biri də elan olunan qiymətə hansı xidmətlərin daxil edilməsidir. Bəzi müəssisələrdə qidalanma, ingilis dili və inkişaf məşğələləri əsas ödənişə daxil olduğu halda, digərlərində nəqliyyat, əlavə dərslər, ekskursiyalar, geyim və dərs vəsaitləri üçün ayrıca ödəniş nəzərdə tutula bilər.
Məsələn, aylıq 450 manatlıq bağça seçən ailənin əlavə xidmətlərə şərti olaraq 100 manat xərcləməsi ümumi məbləği 550 manata çatdırır. Bu, ildə 6600 manat deməkdir. Ona görə müqavilə bağlamazdan əvvəl bütün ödənişlərin yazılı şəkildə dəqiqləşdirilməsi vacibdir.

Dövlət bağçası pulsuzdur, bəs niyə valideynlər özələ üz tutur?

Azərbaycanda dövlət uşaq bağçalarında təhsil ödənişsizdir. Lakin xüsusilə Bakıda yer çatışmazlığı valideynlərin qarşılaşdığı əsas problemlərdən biri olaraq qalır. Bəzi ailələr yaşayış yerinə yaxın bağçada boş yer tapa bilmir, digərləri isə iş saatlarına uyğun müəssisə axtarır. Nəticədə özəl bağça seçimdən çox zərurətə çevrilir.
Azərbaycandan və dünyadan xəbərlər - Demokrat.az+1

Bu məsələ işləyən analar üçün xüsusilə əhəmiyyətlidir. Uşağa gün ərzində baxacaq ailə üzvü olmadıqda valideyn ya özəl bağçaya pul ödəməli, ya dayə tutmalı, ya da iş rejimini dəyişməlidir. Bəzən bağça xərci ilə valideynin qazancı arasındakı fərq o qədər azalır ki, işləməyin maddi baxımdan nə qədər sərfəli olduğu sualı yaranır.

Dövlət özəl bağça haqqının bir hissəsini ödəyir

Valideynlər üçün mühüm yenilik 2026-cı ildə tətbiq olunan maliyyələşmə modelidir. Nazirlər Kabinetinin qərarına əsasən, seçilmiş özəl bağçalarda dövlət təhsil haqqının 70 faizini, lakin Bakı üzrə aylıq maksimum 350 manatını qarşılayır. Qalan hissəni valideyn ödəyir.
Məsələn, aylıq haqqı 500 manat olan uyğun bağçada dövlət 350 manat, valideyn isə 150 manat ödəyə bilər. Aylıq haqq 800 manatdırsa, dövlət dəstəyi 350 manatla məhdudlaşır və valideynin payı 450 manat olur.
Elm və Təhsil Nazirliyinin məlumatına görə, 2026–2027-ci tədris ili üçün 124 özəl məktəbəqədər təhsil müəssisəsi seçilib və yeni model üzrə tədris oktyabrın 1-dən başlayıb. Lakin bu dəstək bütün özəl bağçalara və bütün uşaqlara avtomatik şamil edilmir.
Elm və Təhsil Nazirliyi+1

Bahalı bağça həmişə daha yaxşıdırmı?

Yüksək qiymət keyfiyyətin yeganə göstəricisi deyil. Valideynlər bağça seçərkən müəllimlərin peşəkarlığını, uşaqların sayını, qidalanmanı, gigiyenanı, təhlükəsizliyi və uşağa münasibəti də qiymətləndirməlidirlər.
Əsas məsələ yalnız uşağın gün ərzində harada qalması deyil, özünü nə qədər təhlükəsiz və rahat hiss etməsidir.
Nəticə etibarilə, Bakıda bağça problemi təkcə təhsil məsələsi deyil, ailələrin maddi vəziyyətinə və valideynlərin əmək fəaliyyətinə təsir edən sosial problemdir. Dövlət dəstəyinin genişləndirilməsi və yeni bağça yerlərinin yaradılması bu yükü azalda bilər. Əks halda, bir çox ailə üçün uşağı bağçaya göndərmək maaşın əhəmiyyətli hissəsindən imtina etmək demək olacaq.
Araşdırmada istifadə olunan əsas mənbələr: Dövlət Statistika Komitəsi, Elm və Təhsil Nazirliyi, AzEdu.az, Demokrat.az və Bizim.Media.