Şirin, şirəli və rahat qəlyanaltı olan üzüm yay və payız aylarının ən sevilən meyvələrindən biridir. Mütəxəssislərin fikrincə, üzüm təkcə dadlı meyvə deyil, həm də ürək, beyin, sümük və immun sisteminin sağlamlığı üçün faydalı maddələrlə zəngindir.
Manevr.az xəbər verir ki, üzüm vitaminlər, minerallar, lif, antioksidantlar və böyük miqdarda su ehtiva edir.
Bu xüsusiyyətlərinə görə meyvə orqanizmin su balansının qorunmasına və bir sıra sistemlərin normal fəaliyyətinə kömək edə bilər.
Təxminən 150 qram üzümün tərkibində C və K vitaminləri, kalium, mis, tiamin – B1 vitamini və riboflavin – B2 vitamini var.
Bundan başqa, üzümün yüksək su tərkibi orqanizmin maye ehtiyacının ödənilməsinə kömək edir. Tərkibindəki təbii şəkərlər isə əlavə şəkərli desertlərə ehtiyacı müəyyən qədər azalda bilər.

İmmuniteti gücləndirə bilər

Üzümün tərkibində olan C vitamini immun sisteminin normal fəaliyyətini dəstəkləyir. Güclü immun sistemi orqanizmin mövsümi infeksiyalarla mübarizə aparmasına və xəstəlikdən sonra daha tez bərpa olunmasına kömək edir.

Hüceyrələri zədələnmədən qoruyur

Üzüm antioksidantlarla, xüsusilə resveratrol və katexinlərlə zəngindir. Bu maddələr hüceyrələrə zərər verə bilən sərbəst radikallarla mübarizə aparmağa kömək edir.
Oksidləşdirici stressin azalması bir sıra xroniki xəstəliklərin yaranma riskinin aşağı düşməsinə də müsbət təsir göstərə bilər.

Qan təzyiqinin tənzimlənməsinə kömək edir

Üzümdə olan kalium orqanizmdə natrium balansının qorunmasına kömək edir. Bu isə arterial təzyiqin normal səviyyədə saxlanılması baxımından əhəmiyyətlidir.
Üzümün tərkibindəki antioksidantlar qan damarlarının sağlamlığını da dəstəkləyərək qan dövranının daha yaxşı işləməsinə yardım edə bilər.

Ürək üçün faydalıdır

Üzümün müntəzəm və normada yeyilməsi ürək-damar sistemi üçün də faydalı hesab olunur. Antioksidantlar ürək xəstəliklərinin yaranma riskinin azalmasına, kalium isə normal qan təzyiqinin qorunmasına kömək edə bilər.

“Pis” xolesterini azaltmağa kömək edə bilər

Üzümün qabığında lif var. Lif orqanizmdən aşağı sıxlıqlı lipoprotein – LDL, yəni “pis” xolesterinin xaric edilməsinə kömək edir.
Mütəxəssislərin fikrincə, üzümün balanslı qidalanmanın bir hissəsi kimi qəbul edilməsi həm LDL, həm də ümumi xolesterin səviyyəsinin aşağı salınmasına müəyyən töhfə verə bilər.

Qanda şəkərin səviyyəsinə təsiri

Üzüm şirin olmasına baxmayaraq, nisbətən aşağı qlisemik indeksə malikdir. Normada qəbul edildikdə qanda qlükoza səviyyəsinin kəskin yüksəlməsinə səbəb olmaya bilər.
Üzümün tərkibindəki resveratrolun hüceyrələrin insulinə həssaslığını yaxşılaşdıraraq qlükozanın daha effektiv istifadəsinə kömək edə biləcəyi də bildirilir.

Beyin sağlamlığını dəstəkləyir

Antioksidantlar beyin hüceyrələrini oksidləşdirici stressdən qorumağa kömək edir. Üzümdə olan bəzi maddələr qan dövranına da müsbət təsir göstərə bilər.
Bu isə beynin daha çox oksigen və qida maddələri ilə təmin olunmasına şərait yaradır. Uzunmüddətli perspektivdə bunun yaddaş və idrak funksiyalarına müsbət təsir göstərə biləcəyi ehtimal olunur.

Sümükləri möhkəmləndirir

Üzümün tərkibində sümük sağlamlığı üçün vacib olan K vitamini, kalsium, maqnezium və kalium kimi maddələr mövcuddur. Bu maddələrin birlikdə qəbulu sümük toxumasının normal sıxlığının qorunmasına kömək edə bilər.

Sağlam qocalmanı dəstəkləyə bilər

Resveratrol uzun illərdir qocalma proseslərinə mümkün təsirinə görə araşdırılır. Bu maddənin iltihabı və oksidləşdirici stressi azaltmağa, hüceyrələrin normal fəaliyyətini dəstəkləməyə kömək edə biləcəyi düşünülür.
Bununla belə, üzüm yeməyin ömrü birbaşa uzatdığına dair qəti elmi nəticə yoxdur.

Yuxuya da təsir edə bilər

Üzümün tərkibində yuxu və oyaqlıq dövrünün tənzimlənməsində iştirak edən melatonin də mövcuddur.
Bundan başqa, meyvədə olan karbohidratlar orqanizmin yuxu ilə əlaqəli hormonlardan daha səmərəli istifadə etməsinə kömək edə bilər. Lakin üzüm yuxusuzluğun müalicəsini əvəz etmir və yalnız balanslı axşam qidalanmasının bir hissəsi ola bilər.

Üzümün zərərləri də ola bilər

Faydalarına baxmayaraq, üzümü həddindən artıq yemək məsləhət görülmür. Təxminən 150 qram üzümdə 15 qrama yaxın təbii şəkər var. Buna görə porsiyanın nəzarətdə saxlanılması artıq kalori və qanda şəkərin kəskin dəyişməsinin qarşısını almaq üçün vacibdir.
Kiçik uşaqlara üzüm verərkən də diqqətli olmaq lazımdır. Meyvənin dairəvi forması boğulma riski yarada bilər. Buna görə uşaqlara üzümü bütöv deyil, uzununa bir neçə hissəyə bölərək vermək tövsiyə olunur.
Həddindən artıq üzüm qəbulu tərkibindəki lif və təbii şəkərlər səbəbindən qarında köp, qaz və həzm sistemi ilə bağlı narahatlıqlara da səbəb ola bilər.
Mütəxəssislər yaşıl, çəhrayı, qırmızı və tünd rəngli üzüm növlərinin hamısının faydalı olduğunu bildirirlər. Bununla belə, qırmızı və qara üzüm sortlarında antioksidantların miqdarı bir qədər çox ola bilər.
Üzüm şirəsi və kişmiş əvəzinə təzə üzümə üstünlük verilməsi daha məqsədəuyğun hesab olunur. Çünki emal zamanı bəzi faydalı maddələrin miqdarı azala, şəkərin konsentrasiyası isə arta bilər.
Beləliklə, üzüm vitamin, mineral, antioksidant və liflə zəngin meyvə olmaqla immunitetin, ürəyin, damarların, beynin və sümüklərin sağlamlığını dəstəkləyə bilər. Lakin digər faydalı məhsullar kimi üzümün də normada istehlakı tövsiyə olunur.lent.az