Kəlbəcərin işğalı: Tarixin ağrılı səhifəsi və qayıdışın qüruru
Rayonun işğal və azad olunma tarixi xalqın yaddaşında həm kədər, həm də qürur mənbəyi kimi yaşayır.
1993-cü ilin aprelində Kəlbəcərin işğalı Azərbaycan tarixində dərin iz buraxan faciəli hadisələrdən biri kimi yadda qaldı. Strateji əhəmiyyətə malik bu rayonun itirilməsi minlərlə insanın doğma yurd-yuvasından didərgin düşməsinə, böyük humanitar böhrana səbəb oldu. Çox sayda insan həyatını itirdi və ya ağır şəraitdə qaçqınlıq həyatı yaşadı. Lakin illər sonra əldə olunan tarixi qələbə ilə Kəlbəcər yenidən azadlığına qovuşaraq xalqın yaddaşında həm kədərin, həm də qürurun simvoluna çevrildi. Rayon 1993-cü il 2 aprel tarixində Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunmuşdur.
Bu hadisə beynəlxalq səviyyədə də ciddi narahatlıq doğurdu. BMT Təhlükəsizlik Şurası 1993-cü ildə qəbul etdiyi 822 saylı qətnamə ilə Kəlbəcərin işğalını pisləmiş, işğalçı qüvvələrin dərhal və qeyd-şərtsiz çıxarılmasını tələb etmişdir. Lakin bu qətnamə uzun müddət icra olunmamışdır.
Kəlbəcər 27 ildən çox işğal altında qaldı. Nəhayət, 2020-ci ildə baş vermiş İkinci Qarabağ müharibəsi nəticəsində Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü bərpa etməyə başladı. 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata əsasən, Kəlbəcər rayonu döyüşsüz şəkildə Azərbaycana qaytarıldı.
Bu gün Kəlbəcər yenidən qurulur, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışı üçün genişmiqyaslı bərpa və infrastruktur layihələri həyata keçirilir. Rayonun işğal və azad olunma tarixi xalqın yaddaşında həm kədər, həm də qürur mənbəyi kimi yaşayır.
