Xəbər lenti
Alimlər yeni saat növü ixtira ediblər
Alimlər işıq ilə nüvə arasındakı qarşılıqlı təsiri izləməklə vaxtı ölçən və dəqiqlik baxımından atom saatlarını üstələyə bilən ilk işlək nüvə saatlarını yaradıblar. Manevr.az-ın xəbərinə görə, bu mühüm ixtiranın qaranlıq maddə və kainatla bağlı fundamental məsələlər barədə anlayışımıza töhfə verəcəyi gözlənilir.
Elektronların enerji səviyyələri arasındakı keçidləri izləməklə vaxtı ölçən atom saatları yetmiş ildən çoxdur ki, istifadə olunur.
Bu saatlar GPS texnologiyası və vaxtın kosmosun müxtəlif bölgələrində fərqli şəkildə davranmasını nümayiş etdirən təcrübələr kimi mühüm nailiyyətlərə yol açıb.
Digər tərəfdən, yeni hazırlanmış nüvə saatları işığın atom nüvəsi ilə qarşılıqlı təsirini izləmək prinsipi əsasında işləyir.
Atom nüvələri atomlardan təxminən 100 000 dəfə kiçik olduğu üçün xarici elektrik sahələrinin təsirinə daha az məruz qalır.
Bu xüsusiyyət atom saatlarının işinə mənfi təsir göstərə bilən xarici amillərlə bağlı çatışmazlıqları aradan qaldırmaqla nüvə saatlarını daha etibarlı edir.
Bu yeni hazırlanmış saatlar kainatın böyük əksəriyyətini təşkil edən sirli və görünməz maddənin — qaranlıq maddənin — mövcudluğunu aşkar etmək üçün istifadə oluna bilər.
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu texnologiya kainatın fiziki qanunları ilə bağlı fundamental sualların cavablandırılmasında mühüm rol oynaya bilər.
Tədqiqat 2003-cü ildə irəli sürülmüş bir təklifə əsaslanır. Həmin təklifdə atom nüvələrinin vaxtın ölçülməsi üçün yüksək dəqiqlikli bir əsas rolunu oynaya biləcəyi qeyd olunur və xüsusilə torium-229 elementi uyğun namizəd kimi göstərilir. Buna səbəb elementin keçidlərinin izlənilməsini asanlaşdıran aşağı enerjili vəziyyətə malik olmasıdır.
Vaxtı ölçməkdə uğur qazansalar da, nüvə saatları hələ ən yaxşı atom saatları qədər sabit deyil.
Bununla belə, tədqiqatçılar bildirirlər ki, daha güclü lazerlərin istifadəsi kimi gələcək işlər sayəsində bu problemləri aradan qaldırmaq mümkündür.
Sözügedən tədqiqat *Nature* jurnalında dərc olunmuş iki ayrı məqalədə təqdim edilib.
Sevinc
Manevr.az
Xəbəri paylaş
Çox oxunanlar
Son yüklənənlər
Axtarış
Reklam
İqtisadiyyat
Ədəbiyyat
Yazarlar
İlqar İlkin
Rəfail TAĞIZADƏ
-Afət Möhbalı
Emil Rasimoğlu
İlqar İlkin
Emil Rasimoğlu
İlqar İlkin
Sorğu
Portalımızı dəyərləndirin.
Çox oxunanlar